Data: 10.10.2009, godz. 13.00
Miejsce pokazu: Delikatesy – Ludzie, Literatura, Sztuka, Media ul. Sarego 20/1, 31-047 Kraków
Organizator: Centrum Badań Holokaustu UJ
Współpraca: Fundacja Galerii Foksal w Warszawie i MitOst e.V.
Prowadzenie: Dr Bartosz Kwieciński (Centrum Badań Holokaustu UJ)Miejsce pokazu: Delikatesy – Ludzie, Literatura, Sztuka, Media ul. Sarego 20/1, 31-047 Kraków
Organizator: Centrum Badań Holokaustu UJ
Współpraca: Fundacja Galerii Foksal w Warszawie i MitOst e.V.
.jpg)
Program pokazu:
NASZ ŚPIEWNIK / 13'40'', 2003/
Artysta pyta Żydów polskiego pochodzenia mieszkających w Izraelu, aby przypomnieli sobie, choć fragmenty polskich piosenek, które znają z dzieciństwa. Strzępy, szczątki, fragmenty, pogubione słowa - te określenia wydają się najbardziej odpowiadać temu, co pamiętają ukazani ludzie. Film ten ukazuje zarazem, że tożsamość jest czymś dużo bardziej skomplikowanym, opiera się nie tylko na poczuciu przynależności do danego narodu, ale również na języku, wspomnieniach z dzieciństwa, pamięci pierwszego domu, przeżytych traumach.
LISA /11', 2003/
Lisa to młoda Niemka, która już od 10 lat mieszka w Jerozolimie i pracuje jako opiekunka osób starszych i chorych. Lisa opowiada, że w wyniku boskiego objawienia dowiedziała się, że musi przeprowadzić się do Izraela. Uważa ona, że w poprzednim życiu była żydowskim chłopcem zastrzelonym przez nazistę. Opowiadając swoją historię, mówi o momencie, gdy miała dwanaście lat i zobaczyła film "Noc i mgła" (1955, reż. Alain Resnais). Jest to jeden z pierwszych filmów o Holocauście, który stał się wzorcem dla wszystkich następnych filmów o Zagładzie.
80064 /9'20'', 2004/
Tytuł filmu to numer obozowy byłego więźnia Auschwitz Józefa Tarnawy. Żmijewski namawia go na ponowne wytatuowanie numeru. W zamierzeniach artysty film miał być próbą "otwarcia drzwi pamięci", nagłej "erupcji wspomnień" poprzez przypomnienie upokorzenia sprzed lat. Mężczyzna waha się, ale w końcu zgadza się w wyniku usilnych nalegań Żmijewskiego. Sytuacja w salonie tatuażu oddaje (i powtarza) mechanizm konformizmu, całkowitego pogodzenia z losem i podporządkowania się nieludzkim regułom, co więźniom obozów dawało cień szansy na przeżycie.
PIELGRZYMKA /wspólnie z Pawłem Althamerem, 29'30'', 2003/
Artyści biorą udział w wycieczce do Ziemi Świętej. Wmieszani w grupę Polaków towarzyszą im w zwiedzaniu miejsc kultu związanych z osobą Chrystusa oraz miejsc pamięci żydowskiej martyrologii (Yad Vashem). Przeżycia religijne mieszają się z wyrażaniem ambiwalentnego stosunku wobec narodu żydowskiego, graniczącego z ksenofobią i antysemityzmem
Artyści biorą udział w wycieczce do Ziemi Świętej. Wmieszani w grupę Polaków towarzyszą im w zwiedzaniu miejsc kultu związanych z osobą Chrystusa oraz miejsc pamięci żydowskiej martyrologii (Yad Vashem). Przeżycia religijne mieszają się z wyrażaniem ambiwalentnego stosunku wobec narodu żydowskiego, graniczącego z ksenofobią i antysemityzmem
ITZIK /5'05'', 2003/
Film, który bezpośrednio ukazuje nienawiść i uprzedzenia. Protagonista wygłasza tu monolog pełen religijnych odniesień, w którym ujawnia się ogromna nienawiść do Palestyńczyków, ukryty żal oraz lęki związane z niepewnością swojego losu i losu swoich najbliższych (między innymi służącego w wojsku syna).
Przerwa
POWTÓRZENIE /75', 2005/
Projekt Artura Żmijewskiego został wybrany do pawilonu polskiego na 51. Biennale w Wenecji w 2005 roku. Artysta postanowił ponownie przeprowadzić eksperyment Philipa Zimbardo z 1971 roku, znanego jako Stanford Prison Experiment. Zimbardo, specjalista od "psychologii zła", badał zachowanie zwykłych osób umieszczonych w rolach więźniów i strażników w sytuacji prowizorycznego więzienia. Wyniki eksperymentu miały dowodzić, że zachowania ludzi są przewidywalne i zależą od warunków, w jakich ci się znajdują. Ponad 30 lat później, w Polsce Żmijewski stosunkowo dokładnie odtworzył szczegóły eksperymentu Zimbardo. Przebieg POWTÓRZENIA był jednak skrajnie odmienny - uczestnicy (więźniowie i strażnicy) wspólnie zdecydowali się opuścić więzienie buntując się przeciw autorowi projektu. Film Żmijewskiego wzbudził w Polsce liczne polemiki.
Projekt Artura Żmijewskiego został wybrany do pawilonu polskiego na 51. Biennale w Wenecji w 2005 roku. Artysta postanowił ponownie przeprowadzić eksperyment Philipa Zimbardo z 1971 roku, znanego jako Stanford Prison Experiment. Zimbardo, specjalista od "psychologii zła", badał zachowanie zwykłych osób umieszczonych w rolach więźniów i strażników w sytuacji prowizorycznego więzienia. Wyniki eksperymentu miały dowodzić, że zachowania ludzi są przewidywalne i zależą od warunków, w jakich ci się znajdują. Ponad 30 lat później, w Polsce Żmijewski stosunkowo dokładnie odtworzył szczegóły eksperymentu Zimbardo. Przebieg POWTÓRZENIA był jednak skrajnie odmienny - uczestnicy (więźniowie i strażnicy) wspólnie zdecydowali się opuścić więzienie buntując się przeciw autorowi projektu. Film Żmijewskiego wzbudził w Polsce liczne polemiki.
Po zakończeniu pokazu odbędzie się dyskusja.
***
ARTUR ŻMIJEWSKI
Urodzony 26 maja 1966 roku w Warszawie. W latach 1990-1995 studiował w pracowni prof. Grzegorza Kowalskiego na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Tworzy instalacje, obiekty oraz fotografie, jednak przede wszystkim zajmuje się realizacjami video i filmem.
Rezultatem wyjazdu Żmijewskiego do Izraela w 2003 roku stała się seria filmów, w których wykorzystał metodę dokumentalnej rejestracji rzeczywistości oraz wywiadów, dotykających problemu pamięci, skomplikowanej sytuacji mieszkańców tego państwa, niełatwych relacji polsko-żydowskich.
Członek redakcji “Krytyki Politycznej”, jest związany z Fundacją Galerii Foksal. Mieszka i pracuje
w Warszawie.
w Warszawie.
Delikatesy – Ludzie, Literatura. Sztuka, Media
Ul. Sarego 20/1, 31-047 Kraków,
tel. +48 606 979 523, +48 12 433 01 00
pon-pt 11.00 - 18.00
Ul. Sarego 20/1, 31-047 Kraków,
tel. +48 606 979 523, +48 12 433 01 00
pon-pt 11.00 - 18.00